Mądre korzystanie ze sztucznej inteligencji – czy jest możliwe?

Mądre korzystanie ze sztucznej inteligencji – czy jest możliwe?

Sztuczna inteligencja (AI) stała się naturalną częścią codzienności młodzieży. Uczniowie korzystają z niej w różnych celach, a coraz częściej także do pomocy w zadaniach szkolnych. AI może być ogromnym wsparciem, ale również – jak każda technologia – wymaga odpowiedzialnego i świadomego użycia. Rolą osób dorosłych, w tym szczególnie rodziców czy nauczycieli jest zatem nie tylko rozumieć, jak działa AI, lecz także pomagać młodym użytkownikom rozwijać umiejętność korzystania z niej w sposób bezpieczny, etyczny i przynoszący realne korzyści.

Czym właściwie jest sztuczna inteligencja?

Sztuczna inteligencja to technologia, która pozwala urządzeniom uczyć się, analizować dane i wykonywać zadania w sposób przypominający ludzkie myślenie. Uczniowie spotykają ją m.in. w:

  • wyszukiwarkach i translatorach
  • rekomendacjach filmów i treści
  • chatbotach i wirtualnych asystentach
  • aplikacjach do pisania, rysowania czy tworzenia muzyki
  • grach i platformach edukacyjnych.

Zważając na szerokie zastosowanie narzędzi sztucznej inteligencji w codziennym życiu, współczesny nauczyciel potrzebuje mieć wiedzę i umiejętności, dzięki którym w prosty sposób będzie potrafił wyjaśnić uczniom, że AI nie jest „magią”, lecz narzędziem stworzonym przez ludzi dla ludzi i może zarówno pomagać, jak i popełniać błędy czy tworzyć fałszywy obraz rzeczywistości.

Korzyści z wykorzystania AI dla uczniów

Sztuczna inteligencja, która jest używana świadomie i celowo, wspiera w:

  • rozwijaniu kreatywności (np. generowanie pomysłów)
  • dostępie do wiedzy (streszczenia, objaśnienia, tłumaczenia)
  • organizacji nauki (przypomnienia, planery, listy).

AI, chociaż przydatna, niesie także ryzyka, szczególnie gdy jest używana bez refleksji. Temu zagadnieniu przeznaczamy najwięcej uwagi w niniejszym artykule. Przeczytasz o tym poniżej.

Zagrożenia o których należy mówić

  • DEZINFORMACJA I HALUCYNACJE AI (ang. AI hallucinations) – generatory treści mogą podawać informacje nieprawdziwe czy niepełne, będące odpowiedzią na nieprawidłową interpretację pytania bądź też najbardziej prawdopodobne na podstawie błędnie połączonych faktów itp. Halucynacje pojawiają się niecelowo, a jako dobrane statystycznie informacje, które wyuczonemu modelowi wydają się najbardziej pasować. W praktyce bardzo często młodzież traktuje odpowiedź AI jako pewnik i wyznacznik.

    Przykład halucynacji: użytkownik pyta o nieistniejącą książkę. AI może stworzyć: fałszywy opis, zmyślone postaci, nieprawdziwe cytaty czy błędne daty, a to wszystko będzie brzmieć naturalnie.

    Reasumując: Halucynacje AI to sytuacje w których system sztucznej inteligencji, taki jak np. ChatGPT lub inne modele generatywne tworzą odpowiedzi, które brzmią wiarygodnie, ale są nieścisłe lub całkowicie zmyślone.
    Wskazówka: zachęcaj do weryfikacji danych w różnych źródłach.

  • ZATRACENIE SAMODZIELNOŚCI – jako nauczyciel z pewnością często myślisz o tym, że przed erą Internetu (a już zwłaszcza przed wynalezieniem AI) uczeń używał „swojej głowy” do tego, by wykonywać zadania, a dziś AI może je zrobić za niego, a tym samym niekoniecznie rozwija młodzież. Znana wszystkim „śpiewka”, że kiedyś człowiek musiał pomyśleć, aby napisać wypracowanie, a dziś może to w ciągu 30 sekund uzyskać od czata GPT, budzi zastanowienie niejednego nauczyciela.
    Wskazówka: podkreślaj, że AI może wspierać naukę, ale nie wyręczać w aktywności wymagającej samodzielnej pracy.
  • GENEROWANIE TREŚCI NIEETYCZNYCH LUB WRĘCZ SZKODLIWYCH – nie wszystkie narzędzia AI mają blokady bezpieczeństwa, zatem zwłaszcza młodzi ludzie, którzy kształtują swój system wartości, szczególnie powinni być świadomi tego, że tworzenie treści obraźliwych, manipulacyjnych czy nieprawdziwych to realne zagrożenie, również to prawne.
    Wskazówka: podkreślaj, że AI może wspierać człowieka – jego naukę, pracę czy rozrywkę, ale nie może być narzędziem do czynienia zła.

  • UZALEŻNIENIE OD TECHNOLOGII – długotrwałe używanie AI może pogłębiać problemy z koncentracją, czy motywacją do samodzielnego generowania pomysłów lub też podejmowania decyzji zgodnie z tym, co podpowiada czat. Rozmowa ze sztuczną inteligencją niejednokrotnie generuje zatracenie równowagi między światem off i online – tym realnym, i tym wirtualnym. Ważny jest balans między narzędziami cyfrowymi a tradycyjnymi formami aktywności, a przede wszystkim świadomość konieczności bycia niezależnym w swoich decyzjach i poglądach, bez względu na to, co sugeruje nasz „sztuczny rozmówca”.
    Wskazówka: podkreślaj, że AI może wspierać ludzką działalność, ale wymaga bardzo dużej samodyscypliny, racjonalnego podejścia i chłodnej oceny czasu spędzanego na rozmowie z AI.

Jak nauczyciel może wspierać uczniów w mądrym korzystaniu z AI?

Działania, które na co dzień warto, abyś jako nauczyciel, opiekun czy wychowawca wdrożył do praktyki to m. in.: regularne rozmowy – AI dynamicznie i szybko zmienia się, a edukacja w tym zakresie to proces, a nie jednorazowy epizod.

W ramach lekcji wychowawczych zaplanuj temat dotyczący AI i nakieruj go na generowanie zasad dotyczących rozsądnego wykorzystania jej wskazując na zasady tj.: AI może pomóc zrozumieć temat, ale nie wykonuje pracy domowej; podawanie źródeł i sprawdzanie faktów to obowiązek osoby czerpiącej dane z poszczególnych źródeł; prywatność i etyka są ważniejsze niż szybki efekt czy zabawa itp.

Warsztaty z ekspertem, czyli jak dobrze wykorzystać AI

Każdą szkołę, która chce podążać za błyskawicznym rozwojem technologii cyfrowych zachęcamy do zorganizowania zajęć dla uczniów, podczas których specjalista z zakresu AI zademonstruje:

  • jak sprawdzać wiarygodność informacji i weryfikować fakty
  • jak używać sztucznej inteligencji do planowania nauki
  • jak wykorzystywać generatory pomysłów, a nie gotowe odpowiedzi
  • jak wspierać rozwój krytycznego myślenia.

Drogi Nauczycielu! Pamiętaj, że uczeń, który będzie potrafił analizować informacje, będzie mniej podatny na manipulacje i oszustwa, także te przekazywane przez AI.


Podsumowanie

Sztuczna inteligencja to narzędzie, które zostanie z nami na stałe i będzie odgrywać coraz większą rolę w edukacji. Dlatego tak ważne jest, aby młodzież nauczyła się korzystać z niej świadomie, odpowiedzialnie i mądrze. Nauczyciel, wyposażony w podstawową wiedzę o działaniu AI i jej ograniczeniach, może stać się przewodnikiem uczniów w cyfrowym świecie — wspierać ich rozwój, uczyć krytycznego myślenia i pokazywać, jak technologia może być sprzymierzeńcem, a nie zagrożeniem.

Zapraszamy do kontaktu w celu zapoznania się z naszą propozycją warsztatów dla dzieci i młodzieży, jak również szkoleń dla nauczycieli, czy też pogadanek dla rodziców na temat wykorzystania sztuczniej inteligencji.

Dołącz do naszej społeczności
Zapisz się na newsletter i bądź na bieżąco ze wszystkimi informacjami
Zapisz się

Pozostałe wpisy

Tylko w 2023 roku
zaufało nam już +374 instytucji
Szkoły, Urzędy Miast i Gmin, Ośrodki Pomocy Społecznej, Przedszkola, Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie, Świetlice Środowiskowe, GKRPA, ZI i inni.
(...) Szkolenie zostało przygotowane i przeprowadzone na najwyższym poziomie merytorycznym oraz organizacyjnym. Prowadzący wykazał się nie tylko ogromną wiedzą i doświadczeniem, ale również wyjątkowym wyczuciem w budowaniu relacji z uczestnikami. Treści były dostosowane do specyfiki pracy jednostki samorządowej, co sprawiło, że uczestnicy mogli bezpośrednio odnieść je do codziennych wyzwań zawodowych.
Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie
Polkowice
(...) Szkolenia przeprowadzone zostały przez profesjonalną kadrę trenerską. Pragniemy podkreślić wysoką jakość realizowanych szkoleń, w trakcie których trenerzy przedstawili w przystępny i interesujący sposób wyżej wymienione zagadnienia, a także wykazali się profesjonalizmem oraz zaangażowaniem
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej
Wołomin
(...) W sumie zrealizowano 24 edycje warsztatu dla uczniów i 8 edycji warsztatu dla rodziców. Sposób prowadzenia warsztatów, w tym wiedza, przygotowanie merytoryczne trenera i zaangażowanie koordynatora spotkały się z bardzo pozytywnym odbiorem zamojskich placówek oświatowych. Współpraca ta pozwala rekomendować firmę Genesis jako rzetelnego wykonawcę.
Prezydent Miasta
Zamość
(...) Warsztaty profilaktyczne zostały zorganizowane i przeprowadzone na najwyższym poziomie i z należytą starannością. Firma w pełni wywiązała się ze wszystkich zobowiązań wynikających z zawartej umowy. Szkolenia zrealizowane zostały terminowo oraz na wysokim poziomie merytorycznym.
Burmistrz Dzielnicy Targówek
Warszawa
(...) Opracowana diagnoza problemów społecznych spełnia wszelkie oczekiwania. Profesjonalne wykonanie oraz terminowość jej wykonania daje podstawę uznania firmy jako kompetentnej i godnej polecenia.
Burmistrz Miasta
Kluczbork
(...) Zajęcia zostały przeprowadzone w sposób interesujący oraz z dużym zaangażowaniem. Przekazane treści były w pełni zrozumiałe dla uczestników, a wszelkie wątpliwości wyjaśniane w sposób wyczerpujący. Programy oraz sposób prowadzenia zajęć były w pełni dostosowane do dynamiki grup oraz ich wymagań.
Burmistrz Miasta
Wolin
(...) Szkolenie przeprowadzono na wysokim poziomie, trenerzy przedstawili w przystępny i interesujący sposób zagadnienia związane z powyższą tematyką, było ono zrealizowane w sposób nie tylko metodyczny, ale również i praktyczny. Nasi pracownicy pozytywnie ocenili przeprowadzone szkolenie, dzięki czemu podnieśli swoje kompetencji i umiejętności. Genesis to rzetelna firma, którą polecamy z pełnym przekonaniem.
Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej
Witnica
(...) Profesjonalizm prowadzących, zastosowane metody i techniki pracy oraz zakres warsztatów zostały wysoko ocenione przez uczniów oraz nauczycieli. Z przyjemnością polecamy prowadzących jako solidnych i godnych zaufania trenerów, a Centrum Edukacyjno-Szkoleniowe Genesis jako skutecznego i rzetelnego realizatora programów profilaktycznych.
Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 3 im. Henryka Brodatego
Złotoryja
(...) Zajęcia przeprowadzone przez Pana Michała Gluzka spełniły oczekiwania tutejszego Ośrodka Pomocy Społecznej w pełnym zakresie, a trener wykazał się szeroką wiedzą merytoryczną, praktyczną oraz bardzo dobrym przygotowaniem omawianych zagadnień. Polecamy GENESIS Centrum Edukacyjno-Szkoleniowe jako sprawdzonego partnera wykonującego swoją pracę w sposób profesjonalny z zachowaniem wszystkich standardów dobrej współpracy.
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej
Świebodzin
(...) Warsztaty spotkały się z dużym zainteresowaniem odbiorców zarówno uczniów jak i nauczycieli. Pragniemy podkreślić bardzo dobry kontakt prowadzącego z uczestnikami warsztatów, które zostały przeprowadzone w atmosferze autentycznego dialogu. Na szczególne uznanie zasługuje także umiejętność aktywnego angażowania uczestników. Dzięki temu atmosfera była przyjazna i pozbawiona barier.
Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 3 im. Tadeusza Zawadzkiego "Zośki"
Piaseczno
(...) Dzięki przeprowadzonym zajęciom uczniowie zdobyli istotną widzę na temat skutków spożywania alkoholu i rozwijali umiejętności podejmowania świadomych decyzji. Uczestnicy zdobyli narzędzia do refleksji nad własnymi mocnymi stronami oraz rozwijania pewności siebie.
Wicedyrektor Szkoły Podstawowej nr 7 im. Genereła Józefa Bema
Ostrów Wielkopolski
(...) Z pełnym przekonaniem chcemy polecić firmę Genesis jako rzetelnego i godnego zaufania partnera, który wywiązuje się z zawartych umów a także służy pomocą w dostosowaniu oferty do indywidualnych potrzeb klienta. Jesteśmy bardzo zadowoleni z profesjonalnych i spersonalizowanych usług firmy Genesis.
Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej
Środa Śląska
(...) Trenerzy wykazali się wiedzą, doświadczeniem oraz umiejętnością prowadzenia zajęć w sposób ciekawy i zachęcający do współpracy. W związku z powyższym polecamy firmę Genesis jako rzeczowego partnera do współpracy.
Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej
Bolesławiec
(...) Szkolenia uzyskały bardzo wysokie oceny wśród uczestników. Jakość prowadzonych szkoleń pozwala nam z całą pewnością zarekomendować prowadzącego jako trenera kompetentnego, zaangażowanego, z dużym doświadczeniem zawodowym oraz umiejętnością szybkiego i swobodnego nawiązywania kontaktu z grupą.
Zastępca Dyrektora Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej
Białystok
(...) Zajęcia w wymiarze 337 godzin dydaktycznych dla 49 pracowników socjalnych... Zajęcia odbywały się on-line za pośrednictwem platformy ClickMeeting, zgodnie z harmonogramem oraz zawartą umową. W związku z powyższym, możemy polecić firmę Genesis jako rzetelną i profesjonalną.
Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej
Gliwice
(...) Trenerka - świetnie przygotowana merytorycznie - miała właściwe podejście do uczestników i łatwo nawiązała z nimi kontakt. W czasie trwania zajęć stworzyła przyjazną atmosferę sprzyjającą otwartości uczniów i swobodnej wypowiedzi. Reagowała na ich potrzeby i oczekiwania, elastycznie dopasowując treści. Urozmaicona forma warsztatów spowodowała duże zaangażowanie i aktywność uczniów. Sami uczestnicy wyrazili bardzo pozytywne opinie na temat sposobu, treści oraz kształtu prowadzonych zajęć.
Dyrektor Miejskiego Zespołu Szkół nr 8
Krosno
(...) Trener był dobrze przygotowany, stosował różne metody, które angażowały wszystkich uczestników i sprawiły, że gimnazjaliści chętnie uczestniczyli w warsztatach. Zabawy zostały dostosowane do możliwości i dojrzałości młodzieży, co pozytywnie wpłynęło na ich aktywność. Podczas warsztatów wypowiadali się o nich w samych superlatywach, każdy dostał dawkę solidnej wiedzy wraz z konkretnymi przykładami, jak tę wiedzę od razu zastosować w praktyce. Uczestnicy warsztatów określili je jako bardzo ciekawe i chętnie wzięliby udział w kolejnych.
Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej nr 1 im. Juliusza Słowackiego
Krapkowice
(...) Wysoka efektywność zajęć, profesjonalne podejście organizatora, przygotowanie merytoryczne oraz fachowo opracowane materiały dydaktyczne miały istotny wpływ na zadowolenie wszystkich uczestników. Niniejszym listem pragniemy wyrazić nasze zadowolenie i podziękowanie za organizację i profesjonalne przeprowadzenie szkolenia.
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej
Żagań
(...) Z przekonaniem polecamy firmę Genesis jako rzetelnego i godnego zaufania partnera, który wywiązuje się z zawartych umów a także służy pomocą w dostosowaniu oferty do indywidualnych potrzeb klienta. Zlecone firmie zadanie zostało wykonane sprawnie i solidnie, a termin wykonania zadania został dotrzymany. Polecamy Ją jako fachowego i odpowiedzialnego wykonawcę.
Burmistrz Miasta
Korfantów
(...) Przedstawiciel firmy szybko przygotował, a następnie sprawnie koordynował realizację harmonogramu spotkań superwizyjnych. Firma GENESIS zapewniła szkoleniowca o wysokich kwalifikacjach, a w ocenie pracowników socjalnych - uczestników spotkać superwizyjnych, również osobę o znakomitych predyspozycjach i rozległej wiedzy z zakresu pomocy społecznej oraz szeroko rozumianego systemu wsparcia społeczngo.
Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej
Międzyrzec Podlaski
(...) Pragniemy wyrazić nasze zadowolenie z jakości usług świadczonych przez firmę "Genesis", wielkie zaangażowanie włożone w prace nad tworzeniem Strategii, a także pełen profesjonalizm i sprawną komunikację. Zapewniamy, iż Centrum Edukacyjno-Szkoleniowe "GENESIS" jest partnerem solidnym i wiarygodnym. Usługi świadczone przez tą firmę w pełni zaspokoiły nasze wymagania i są godne polecenia.
Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie
Kolbuszowa
Zobacz referencje
cross-circle